Ομιλία Π. Δριτσέλη στην Επιτορπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, στα πλαίσια της συζήτησης της πρότασης νόμου του ΣΥΡΙΖΑ – ΕΚΜ, «για την λειτουργία των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων»

 

Κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΕΚΜ, με την πρόταση νόμου του, για τη λειτουργία των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων ζητά το αυτονόητο. Ένα δημοκρατικό, συμμετοχικό πανεπιστήμιο, στο οποίο θα μπορούν να σπουδάζουν όλοι χωρίς οικονομικούς διαχωρισμούς. Ένα πανεπιστήμιο του οποίου τα όργανα τα εκλέγονται καθολικά, ένα πανεπιστήμιο το οποίο θα μπορεί να ρυθμίζει μέσω της δημοκρατικής διαδικασίας τα του οίκου του, ένα πανεπιστήμιο που θα παρέχει ακαδημαϊκή γνώση ποιότητας και αξιοπρεπείς συνθήκες σπουδών για όλους. Με αυτή τη λογική, λοιπόν, αναρωτιέμαι από πότε αυτές οι παράμετροι κρίνονται ετεροχρονισμένες, από πότε η διασφάλιση της δημόσιας δωρεάν εκπαίδευσης ενός αναφαίρετου συνταγματικά δικαιώματος για όλους τους πολίτες καθίσταται ανεπίκαιρη. Η πρόταση νόμου, λοιπόν, που έχουμε καταθέσει, έτσι όπως διατυπώθηκε το καλοκαίρι, αφορούσε στην εξομάλυνση των συνθηκών έκτακτης ανάγκης, που είχε δημιουργήσει, ο μνημονιακός νόμος 4009 και οι οποίες δυστυχώς, συνεχίζουν να ταλανίζουν την τριτοβάθμια εκπαίδευση μέχρι και σήμερα.

Η κατάσταση στα ιδρύματα της χώρας και το γνωρίζουμε όλοι αυτό, παραμένει ιδιαίτερα προβληματική. Οι νέες διοικήσεις, οι οποίες επιβλήθηκαν με κάθε κόστος, δεν μπόρεσαν να απαντήσουν στις τεράστιες ακαδημαϊκές ανάγκες που έχουν προκύψει, ενώ το έλλειμμα δημοκρατικής διοίκησης και τα τεράστια χρηματοδοτικά κενά έχουν παγιώσει μια κατάσταση κρίσης άνευ προηγουμένου. Παράλληλα για μια πολύ μεγάλη μερίδα φοιτητών η συνέχιση των σπουδών τους είναι πάρα πολύ δύσκολη. Όλοι θυμόμαστε τί συνέβη τον περασμένο χειμώνα με τον τραγικό χαμό τριών παιδιών που σπούδαζαν στη Λάρισα, ενώ είναι άπειρες και οι περιπτώσεις νέων ανθρώπων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις σπουδές τους, καθώς τα μνημονιακά αδιέξοδα οδηγούν όλο και περισσότερες οικογένειες στην αδυναμία κάλυψης των εξόδων φοίτησης των παιδιών τους.

Ενώ, λοιπόν, το Υπουργείο Παιδείας έχει εκμηδενίσει τη χρηματοδότηση των Α.Ε.Ι, επιχειρεί ταυτόχρονα να απεμπλακεί και από μια σειρά κρίσιμων δαπανών για την παιδεία, που αφορούν στη διασφάλιση ενός ελάχιστου επιπέδου διαβίωσης, ακόμα και στους οικονομικά ασθενέστερους φοιτητές. Μέσα από μια σειρά σιωπηλών μεθοδεύσεων το Υπουργείο προσπαθεί να καταργήσει και τη στοιχειώδη φοιτητική μέριμνα, ενώ τελικός στόχος φαίνεται να είναι ότι τα ΑΕΙ θα παρέχουν γνώση μόνο σε όσους έχουν την δυνατότητα να την αγοράσουν. Θεμελιώδεις κατακτήσεις όπως είναι η διανομή συγγραμμάτων, έχουν περικοπεί δραματικά, ενώ είναι σαφές ότι η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας επιχειρεί να μεταβιβάσει το κόστος στους τους ίδιους τους φοιτητές, περιορίζοντας τους δικαιούχους και ωθώντας τα ιδρύματα να αντικαταστήσουν τα δωρεάν συγγράμματα με ηλεκτρονικές σημειώσεις.

Την ίδια στιγμή οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες αδυνατούν να πληρώσουν συνδρομές, επιστημονικά περιοδικά και εκδόσεις, αποκόπτοντας έτσι τους φοιτητές μας από τον κόσμο της έρευνας και της γνώσης. Ως άχθος, δηλαδή, εκλαμβάνονται από το Υπουργείο και την κυβέρνηση οι βασικές φοιτητικές παροχές. Όλοι γνωρίζουμε την τραγική εικόνα των φοιτητικών εστιών, τις οποίες το κράτος δεν επιθυμεί να πληρώνει και θέλει εδώ και πολύ καιρό να καταστήσει υπεύθυνα τα ιδρύματα για αυτές, χωρίς όμως να τους διασφαλίσει ούτε τους απαραίτητους πόρους για τη λειτουργία τους. Μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις η κυβέρνηση απέλυσε και προσωπικό ιδιωτικού δικαίου, που φρόντιζε για τη συντήρησή τους, δημιουργώντας έτσι συνθήκες εγκατάλειψης. Ακόμα και η σίτιση των φοιτητών έχει τεθεί στο στόχαστρο των δημοσιονομικών περικοπών. Επιβάλλονται συνεχώς όλο και πιο περιοριστικά πλαίσια. Εξαιρούνται του δικαιώματος όλοι, πλην των φοιτητών του πρώτου κύκλου σπουδών, ενώ η πρόσβαση στη δωρεάν σίτιση περιλαμβάνει πλέον και αυστηρά εισοδηματικά κριτήρια.

Στον αντίποδα αυτής της πολιτικής η πρόταση νόμου του ΣΥ.ΡΙΖ.Α, Ε.Κ.Μ, για τη λειτουργία των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων παραμένει πιο επίκαιρη από ποτέ. Στο άρθρο 6 της παρούσας πρότασης νόμου προβλέπονται μια σειρά από ρυθμίσεις που διευρύνουν την παροχή φοιτητικής μέριμνας και όλοι οι φοιτητές θα μπορούν να τρώνε δωρεάν. Φανταστείτε πανεπιστήμια, όπου κάποιοι φοιτητές θα έχουν τη δυνατότητα να σιτίζονται δωρεάν και κάποιοι άλλοι όχι. Φανταστείτε τις ταξικές διαφορές που θα δημιουργηθούν και μπορώ να φανταστώ κάλλιστα και συμπτώματα κατωτερότητας και ενοχής σε τέτοια πλαίσια. Συγχρόνως προτείνεται με την πρόταση νόμου του ΣΥΡΙΖΑ – ΕΚΜ και ένα μεταβατικό πλαίσιο κάλυψης των δαπανών που προκύπτουν από τις αυξημένες φοιτητικές ανάγκες, μέχρι την οριστική ρύθμισή τους, από μια επερχόμενη αριστερή κυβέρνηση.

Τέλος, επιθυμούμε με την πρότασή μας ένα συμμετοχικό και δημοκρατικό πανεπιστήμιο, που αν μη τι άλλο, αποτελεί αξία και η δέσμευση της αριστεράς προς τη νέα γενιά και την κοινωνία γενικότερα. Η συμμετοχή των φοιτητών μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες στη ζωή των ιδρυμάτων είναι θεμελιώδης ακαδημαϊκή λειτουργία και η πρόταση νόμου που συζητάμε επιχειρεί να την αποκαταστήσει. Για τον ΣΥΡΙΖΑ – ΕΚΜ η φοιτητική κοινότητα αποτελεί ζωντανό κύτταρο, πρωτοπόρο στην κοινωνική αλλαγή και την πρόοδο και στο πλαίσιο αυτό δεσμευόμαστε ότι θα της δοθεί ο απαραίτητος χρόνος και ο απαραίτητος χώρος για να διαμορφώσει και αυτή την πρόταση της, για την ανώτατη εκπαίδευση που της αρμόζει.