Ομιλία της βουλευτή Τρικάλων του ΣΥΡΙΖΑ – ΕΚΜ Παναγιώτας Δριτσέλη στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Ισότητας, Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, για την εκμετάλλευση μεταναστών εργατών γης σε αγροτικές περιοχές της χώρας.

 

Συζητάμε σήμερα για το ζήτημα της εργασιακής εκμετάλλευσης, με αφορμή την τελευταία εγκληματική επίθεση εναντίον των μεταναστών στην περιοχή της Νέας Μανωλάδας Ηλείας, αλλά και για τις συνθήκες εργασίας των εργατών γης στις αγροτικές περιοχές της χώρας. Προφανώς και γνωρίζουμε όλοι ότι το φαινόμενο της εκμετάλλευσης μεταναστών σε αγροτικές εργασίες δεν είναι σημερινό, ούτε είναι κάτι καινούριο και κανένας δεν έπεσε από τα σύννεφα ακούγοντάς το, δυστυχώς.

Παρόλα αυτά θέλω να επισημάνω ότι οι παρεμβάσεις της διοίκησης και των κρατικών μηχανισμών για την καταπολέμηση του φαινομένου, αποδείχτηκαν ιδιαίτερα αναποτελεσματικές με συνέπεια και την τελευταία αυτή βίαιη επίθεση οπλισμένων επιστατών, εναντίον μεταναστών εργατών γης στην περιοχή της Μανωλάδας.

Όλα αυτά τα χρόνια γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά ότι μεγάλες αγροτικές επιχειρήσεις αφέθηκαν να λειτουργούν ανεξέλεγκτα ως προς τις συνθήκες εργασίας και τις αμοιβές των εργαζομένων που απασχολούσαν και βέβαια τα ευκολότερα θύματα εκμετάλλευσης αποτέλεσαν οι μετανάστες και ιδιαίτερα εκείνοι, που δεν μπορούσαν να διεκδικήσουν κανένα δικαίωμα, καθώς δεν διέθεταν έγγραφα νόμιμης παραμονής στην χώρα. Σε πολλές περιπτώσεις οι συνθήκες εργασίας και διαβίωσης των μεταναστών θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν προσβλητικές για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ενώ την ίδια στιγμή τα δίκτυα διακίνησης και εκμετάλλευσης ανθρώπων λειτουργούσαν και συνεχίζουν να λειτουργούν ανενόχλητα, κερδίζοντας πάρα πολλά χρήματα από το σύγχρονο αυτό δουλεμπόριο.

Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του Κράτους δεν μπόρεσαν να περιορίσουν το φαινόμενο και σήμερα αντί να ενισχυθούν, οδηγούνται από τις μνημονιακές πολιτικές στην πλήρη διάλυση. Βλέπουμε για παράδειγμα το Σώμα επιθεώρησης Εργασίας και τον ΟΓΑ να συρρικνώνονται, με την συγχώνευση των ήδη υποστελεχωμένων υπηρεσιών του, ενώ την ίδια στιγμή οι μετανάστες, τα θύματα εργασιακής εκμετάλλευσης και βίας, αντιμετωπίζονται από το θεσμικό πλαίσιο ως παράνομοι με την απειλή της κράτησης και της απέλασης σε περίπτωση που δεν διαθέτουν έγγραφα νόμιμης διαμονής στην χώρα.

Προφανώς και θεωρούμε αυτονόητο ότι πρέπει να προστατευτούν τα θύματα της τελευταίας επίθεσης από την Πολιτεία και να μην απειληθεί σε καμία περίπτωση η ελευθερία τους ή η παραμονή τους στην χώρα. Είναι θετική στο πλαίσιο αυτό η εντολή της εισαγγελίας του Αρείου Πάγου να τεθούν οι τραυματίες σε καθεστώς προστασίας, ως θύματα εμπορίας ανθρώπων. Ωστόσο θα είχε ενδιαφέρον να ακούσουμε εδώ και την άποψη του Υπουργείου Δημοσίας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη, σε σχέση με τις προτεραιότητές του για την προστασία και των υπολοίπων μεταναστών, θύματα εμπορίας ανθρώπων που δεν έχουν τραυματιστεί.

Γνωρίζουμε ότι από το 2008 ο Συνήγορος του Πολίτη είχε ενημερώσει όλα τα συναρμόδια Υπουργεία και όλους τους φορείς για την εκμετάλλευση των εργαζομένων στην περιοχή της Μανωλάδας. Είναι χαρακτηριστικό αυτό που επεσήμανε η Συνήγορος του Πολίτη κ. Σπανού, ότι υπήρξε χαλάρωση της αντίδρασης σταδιακά, με αποτέλεσμα να μην αντιμετωπιστούν ποτέ τα αίτια του φαινομένου. Όμως μου κάνει ιδιαίτερη εντύπωση, ότι μετά το τραγικό περιστατικό που όλη η Ελλάδα πραγματικά ανατρίχιασε ακούγοντάς το, το ότι όλοι οι φορείς ήταν ιδιαίτερα φειδωλοί στις τοποθετήσεις τους. Πραγματικά θα περίμενε κανείς από τους φορείς να καταγγείλουν ανερυθρίαστα το γεγονός και να προσπαθήσουμε όλοι εδώ να βρούμε τις αιτίες, οι οποίες οδηγούν και συγκλίνουν στο ότι πλέον το Κράτος και η Πολιτεία δεν παρέχει στους δημόσιους λειτουργούς κανένα εχέγγυο, προκειμένου να ανταπεξέλθουν στο έργο τους.

Θα ήθελα να απευθυνθώ για παράδειγμα στον κ. Κανδαράκη από το Σώμα επιθεώρησης Εργασίας. Καταλαβαίνουμε ότι είναι δύσκολο το έργο σας. Μας εκθέσατε και τα προβλήματά σας που όλοι τα κατανοούμε και τα γνωρίζουμε. Από την άλλη, σίγουρα θα υπάρχει μια εικόνα σχετικά με το ποια είναι η κατάσταση σε διάφορους νομούς της χώρας, στα σώματα επιθεώρησης εργασίας και αν αυτά μπορούν να ανταποκριθούν στο έργο τους. Επίσης, ο Κύριος Κοντός, Διοικητής του ΟΓΑ, να μας πει ποια είναι η εικόνα που έχει από τις περιφέρειες της χώρας. Ποιες είναι οι πραγματικές διαστάσεις αυτού του φαινομένου. Στοιχεία πρέπει να υπάρχουν, αποκλείεται να μην υπάρχουν και πρέπει να τα δούμε. Θέλουμε στοιχεία. Τι γίνεται και γιατί το Κράτος κωφεύει μπροστά σε αυτά τα στοιχεία και σε αυτή την τραγική κατάσταση.

Από την άλλη θα ήθελα να ρωτήσω και την εκπρόσωπο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, ποιες είναι οι δυνατότητες παροχής προστασίας σε άτομα που πέφτουν θύματα επίθεσης, αντίστοιχης με την περίπτωση της Μανωλάδας και ποια είναι η κατάσταση, ως προς την προστασία των μεταναστών, θυμάτων βίαιων επιθέσεων στην Ελλάδα σήμερα.

Κλείνοντας θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι η επίθεση στην Μανωλάδα δεν είναι ασύνδετη με την γενικότερη αντιμετώπιση των μεταναστών αλλά και των εργαζομένων γενικότερα στην Ελλάδα. Το Κράτος παράλληλα με την απάνθρωπη μεταχείριση και την καταστολή, αποσύρεται ατάκτως και από κάθε υποχρέωση κοινωνικής προστασίας. Το βλέπουμε αυτό καθημερινά ενώ την ίδια στιγμή η Κυβέρνηση εκχωρεί γη και ύδωρ στα οικονομικά συμφέροντα, διαλύοντας κυριολεκτικά θεμελιώδη εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα. Η πολιτική που ακολουθείται τα τελευταία χρόνια βαθαίνει ακόμα περισσότερο αυτή την κρίση που δεν είναι μόνο οικονομική. Για εμάς είναι πρωτίστως κρίση αξιών, με αποτέλεσμα αυτά τα αποτρόπαια φαινόμενα να αυξάνονται, ενώ παράλληλα οι αρμόδιοι φορείς αποψιλώνονται και δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τέτοια φαινόμενα.